Χέρμαν Έσσε - Ο λύκος της στέπας

Κάποτε ζούσε ένας άντρας που τον έλεγαν Χάρυ, 

αλλά το κύριο όνομα του ήταν Λύκος της Στέπας.
Πήγαινε με τα δυό πόδια, ντυνόταν κι ήταν ένας
άνθρωπος, στην πραγματικότητα όμως ήταν ένας
Λύκος της Στέπας.

Είχε μάθει πολλά από αυτά που μπορούν να μάθουν
άνθρωποι με δυνατό μυαλό κι ήταν ένας αρκετά
έξυπνος άνθρωπος. Αυτό όμως που δεν είχε
κατορθώσει να μάθει ήταν το έξης: να ‘ναι
ευχαριστημένος με τον εαυτό του και τη ζωή του.
Έτσι ήταν ένας ανικανοποίητος άνθρωπος.
Τούτο συνέβαινε κατά τα φαινόμενα, γιατί κάθε
τόσο ήξερε από τα βάθη της ψυχής του
(ή πίστευε πως θα μάθει) ότι στην πραγματικότητα 
δεν ήταν άνθρωπος άλλα ένας λύκος από
τη στέπα.

Για το ζήτημα αυτό θα μπορούσαν πολλοί
σοφοί άνθρωποι να διαφωνήσουν
αν πραγματικά ήταν ένας λύκος ή αν κάποτε,
ίσως πρίν από τη γέννηση
του, είχε μεταμορφωθεί σε λύκο από άνθρωπο,
ή αν είχε γεννηθεί άνθρωπος,
αλλά ήταν προικισμένος με ψυχή ενός λύκου της στέπας και απ’ αυτήν
κατεχόταν γερά, ή αν αυτή η πίστη, πως ήταν πράγματι λύκος, ήταν
απλώς μια υποβολή ή μια αρρώστια. Θα ‘ταν δυνατό λόγου χάρη,
ο άνθρωπος αυτός στα παιδικά του χρόνια να ‘ταν άγριος κι ατίθασος
και πολύ άταχτος κι οι δάσκαλοι του θα προσπάθησαν να εξουδετερώσουν
τη ζωώδη του φύση κι έτσι ακριβώς με τις ενέργειες αυτές θα συνετέλεσαν
να δημιουργηθεί μέσα του αυτή η υποβολή και η πίστη του, πως
στην πραγματικότητα ήταν ένα ζώο, με τη λεπτή διάκριση φυσικά πως είχε
μια αγωγή κι ανθρώπινη συμπεριφορά.

Ο τόσο παρεξηγημένος από τους συμπολίτες
τους Γερμανός συγγραφέας
Χέρμαν Έσσε τιμήθηκε το 1946
με το Βραβείο Γκαίτε
και ένα χρόνο αργότερα,
το 1947, με το Νόμπελ Λογοτεχνίας.

Στο «Λύκο της στέπας» (1927)
οι ψυχαναλυτικές
εμπειρίες του Έσσε
δημιουργούν την εικόνα του 
αρπακτικού θηρίου,
για να δηλώσουν το αχαλίνωτο
ορμέμφυτο και το χαοτικό στοιχείο
του ανθρώπου
που δεν καταφέρνει να συμβιβάσει το θεϊκό με
το δαιμονικό μέρος του, τα ένστικτα με το πνεύμα,
σε ένα έργο που χαρακτηρίζει ως «ένα ταξίδι στην
κόλαση του εαυτού του πορεία στο χάος ενός
σκοτεινιασμένου ψυχικού κόσμου».
Παράλληλα, το έργο αυτό αποτελεί έντονη κριτική στην αστική κοινωνία, στην
αλλοτρίωση και την υποκρισία που κυριαρχούν
στο σύγχρονο πολιτισμό και άνθρωπο.

«Ο Σίσυφος στο μπαλκόνι», ένα βιβλίο του Πέτρου Τατσόπουλου

Γράφει η Αγνή Λάμπρου

To βιβλίο του Πέτρου Τατσόπουλου «Ο Σίσυφος στο μπαλκόνι» είναι μια ιδιαίτερα διασκεδαστική ιστορία με γρήγορες εναλλαγές. Ακόμη, είναι πολύ έξυπνη η επιλογή του συγγραφέα να βάλει τον ίδιο το γάτο, το Σίσυφο να αφηγείται τις περιπέτειές του πριν γνωρίσει την Κυβέλη. Επίσης, μιλάει για τη ζωή του στους δρόμους, τα προηγούμενα αφεντικά του και την αρνητική του άποψη για το σκύλο Γκρέγκορι, που τον περιγελάει. Στη συνέχεια, με παρέμβαση εξωτερικού (απρόσωπου) αφηγητή, φανερώνεται το πώς τελικά ο Σίσυφος απομακρύνει τον Πάτροκλο,  το φίλο της Κυβέλης από το σπίτι, καθώς είναι αλλεργικός στις γάτες. Με τη βοήθεια του Γκρέγκορι, που άδικα τον κατηγορούσε ο Σίσυφος, ελευθερώθηκε και πάλι.

Μια ιστορία που αξίζει να τη διαβάσει κάθε ηλικία.

σαν τα κυματα στα βραχια

«Την πρώτη τρομακτική νύχτα στην παραλία στην ομίχλη με το τετράδιό μου και το μολύβι, καθώς καθόμουν εκεί οκλαδόν πάνω στην άμμο απέναντι από όλη εκείνη την οργή του Ειρηνικού που αναβόσβηνε πάνω σε βράχια που υψώνονταν σαν ζοφεροί πύργοι από θαλάσσια σάβανα έξω από τον ορμίσκο… Εκείνη την πρώτη νύχτα κάθομαι εκεί και το μόνο που ξέρω, καθώς σηκώνω το βλέμμα μου, είναι ότι το φως της κουζίνας είναι ανοιχτό, εκεί στον γκρεμό δεξιά όπου κάποιος έφτιαξε μια καλύβα που κοιτάει από ψηλά το φρικτό Sur…».

Μια καλύβα άλλου τύπου - ένα στούντιο - αλλά σε αυτό το ίδιο σκηνικό που περιγράφει ο Τζακ Κέρουακ στο «Big Sur» έστησε η Φάιστ, η Καναδή Λέσλι Φάιστ, και έμεινε για κάμποσο καιρό εκεί με τους μουσικούς της για να ηχογραφήσουν το «Metals», που φτάνει στα αυτιά μας τώρα σαν να το δέρνει ο ωκεανός γλυκά και αφηνιασμένα.

Τέσσερα χρόνια όλα αυτά, μετά το «1, 2, 3, 4», που έπαιξε επίμονα παντού.





Προηγουμένως η Φάιστ είχε διαβάσει μέχρι και την τελευταία αράδα του Τζον Στάινμπεκ (από το Σαλίνας της Καλιφόρνια εκείνος, όχι δηλαδή πολύ μακριά από το στούντιο της ηχογράφησης).



Μαζί της ο πολυοργανίστας και φίλος της Τσίλι Γκονζάλες, ο Μόκι, ο περκασιονίστας Ντιν Στόουν και ο Μπράιαν ΛεΜπάρτον που συνήθως παίζει πλήκτρα με τον Μπεκ. Φίνα παρέα.

Είναι το «Metals» πολύπλοκο; Είναι τόσο πολύπλοκο όσο το να ανοίξεις την πόρτα και να μυρίσεις τον αέρα έξω. Το «Metals» είναι περιπετειώδες. Οσο και η Φάιστ. Αλλάζει διαθέσεις και οι μουσικές του δεν αποκαλύπτονται για να τις θαυμάσεις, αλλά για να τις ζήσεις. Οπως τα κύματα που σκάνε στα βράχια και οι χωρίς ανάσες beat περιγραφές του Κέρουακ. Το μυστικό πέρασμα από τη φασαρία στη σιωπή. Και πάλι πίσω.

Ακούς το «Metals» σχεδόν υπνωτισμένα. Γλιστράει από τις περιγραφές, ξεβιδώνεται, πιάνει από τη φολκ που ξέρουμε έως την φολκ του πλανήτη Αρη, με επιρροές από την Αφρική και την παλιά καλή δυτική τραγουδοποιία. Ολα αυτά, πίσω από μια αχνή κουρτίνα που σκεπάζει όλα τα τραγούδια. Που μπορεί να είναι από την ομίχλη της περιοχής, ή από τα μυστήρια που η Φάιστ δεν κατάφερε να λύσει. Είναι κάτι που χάνει.

Σοφό, βέβαια, εκ μέρους της να αφήνει θέματα ανοιχτά. Μια αφορμή για να επιστρέφει.